Door Wynold Verweij
Maya Verlaak
Maya Verlaak (1990) is een Belgische componiste die zich toelegt op voortdurende verandering van conventies. Zij is daardoor altijd verrassend. Verlaak biedt haar musici alle ruimte om een persoonlijke toets in te brengen. Voor deze CD trok ze zelfs tijdelijk bij hen in om samen een nummer tot stand te brengen.
Verlaak maakt het de uitvoerders niet makkelijk. In de twee versies van All English Music Is worden de musici geacht een motief te spelen waarvan de partituur gedurende hun spel verandert. De trillingen die zij veroorzaken zetten die veranderingen in gang. Het idee is om te zien hoe een uitvoerder daarmee omgaat. De trombonist Thomas Moore liet Verlaak zien hoe een demper de toonaard van zijn instrument beïnvloedt. Vaak moet hij de toonhoogte aanpassen. Voor Mutations spreekt Moore een aantal woorden twee keer uit: een keer met en zonder medeklinkers. Er komt een interactieve computer aan te pas om Moore’s uitspraak om te zetten in een melodie die hij met verschillende dempers speelt. Het spelelement is bij Maya Verlaak gedurende haar hele carrière steeds binnen handbereik. De opnamen zijn grotendeels bij de uitvoerders thuis gemaakt. Dat zorgt voor enkele bijgeluiden die onverwacht een huiselijke sfeer toevoegen.
Trace
Paul Zaba (vocaal, shruti box), Luca Pignata (accordeon), Kate Ledger (piano, vocaal), Kate Halsall (harmonium), Thomas Moore (trombone), Howard Skempton (accordeon), Joseph Kudirka (speeldoos, vocaal)
BRC022 68’42”
Deze recensie verscheen eerder in Luister No. 780. Zie luister.nl
Kaija Saariaho
De Finse componiste Kaija Saariaho (1952-2023) staat bekend om haar unieke orkestrale verklanking van de natuur, met een nadruk op visualisering van het muzikale materiaal. Zij maakte gebruik van uitgerekte klankwolken – al dan niet met ondersteuning van electronica – en dromerige motieven waarin de stuwkracht van de muziek centraal staat. Haar belangstelling voor beeldende en grafische kunst maakt haar composities tastbaar en zichtbaar.
Radio France heeft in 2017 het festival Présences aan haar gewijd en deze CD is daarvan de weerslag. Twee van de vier stukken brengen in herinnering dat het orgel Saariaho’s eerste liefde was. In het intense Maan Varjot confronteert zij de precisie van het orgel (Olivier Latry) met de flexibiliteit van het symfonieorkest. Het orgel komt ook aan bod in Offerande waarin organist Latry de registers zelf kiest en cellist Anssi Kartunnen fragile maar beweeglijke melodielijnen weeft. True Fire, voor bariton en orkest valt enigszins uit de toon, al was het alleen maar omdat de teksten werden verzameld nadat de muziek was gecomponeerd. De compositie is geschreven voor de bariton Gerald Finley, maar de solopartij (Davóne Tines) bevat te weinig prikkelend materiaal om te blijven boeien. De teksten van o.a. Ralph Waldo Emerson en Seamus Heaney kunnen daaraan niet veel verhelpen.
Maan Varjot, Château de l’Ame, True Fire, Offrande
Orchestre Philharmonique de Radio France
Orchestra National de France
FRF 072 76’29”
Deze recensie verscheen eerder in Luister No. 780. Zie luister.nl