De Deense componist Hans Abrahamsen (°1952) schreef Schnee na een periode van artistieke ascese. Pas na enkele orkestraties en een pianoconcert kreeg hij in 2006 zicht op een nieuwe klankwereld. Zijn uitgangspunt was een bewerking van Bachcanons die is uitgedraaid op een heuse sanering want er is niet veel van Bach overgebleven. De ondertitel van Schnee luidt “tien canons voor negen instrumenten”. Dit is wel veel Scandinavische nuchterheid voor een stuk dat lijkt te zijn ingebed in een verstild klanklandschap, vol van glinsterende reflecties.
Het Collectief is deze keer samengesteld uit een spiegelbeeld van twee trio’s van strijkers en houtblazers, aangevuld met twee piano’s en slagwerk. De tien canons van Schnee bestaan uit vijf complementaire paren, te vergelijken met twee versies van een schilderij in verschillende kleuren. Ze worden gescheiden door drie statische intermezzo’s waarbij soms even doorklinkt dat de uitvoerders hun instrument stemmen. Gezien de verregaande complexiteit van het samenspel (microtonaliteit en ritmiek ) ligt dat voor de hand.
De kwaliteit van de uitvoering van Schnee is dan ook evenredig met het aantal malen dat het stuk wordt uitgevoerd. Bij het concert op 2 oktober in het kader van Festival 20·21 bleek dat Het Collectief, onder leiding van Tom De Cock, in staat is de kruising tussen Deense strengheid en tijdloze fragiliteit met finesse over te brengen. Schnee kent een wijds maar heftig expressiebereik. Er zijn complexe ritmes (gesyncopeerde triolen van tweeëndertigste noten) die van de uitvoerders vragen om zowel de expressieve intensiteit als de rustige dynamiek in één muzikaal gebaar onder te brengen. In de canons 2a en 2b, overheersen architectuur en structuur. Maar in Canon 3b, waar twee piano’s en de percussionist (die met een stuk papier over een tafel schraapt) verlatenheid en eenzaamheid lijken te verklanken, is slow-motion poëzie aan het woord. De speelaanduiding van deze canon is dan ook “Tai Chi” tempo. Dirigent De Cock richt zich met name op de tempo-aanduidingen, het lijkt alsof hij de muzikanten niet wil storen. Het blijkt dat dat in dit geval goed werkt.
Het Collectief speelt Schnee van Hans Abrahamsen komende vrijdag 14 november om 20h00 in De Bijloke in Gent. Tickets: tickets@debijloke.be
Beeld featured image: Helena Gaudeus / Festival 20·21
Dank, Wynold
Interessante tekst.
groet, joris