Door Wynold Verweij
Kleurrijke bewegende schilderijen die ademen, aanzwellen en krimpen, dwalen en zoeken, zichzelf herhalen en toch weer herformuleren. Het lijkt wel minimalistische muziek uit het New York van de jaren zeventig van de vorige eeuw. Klopt, maar dat is slechts de helft van het verhaal.
Wat bedoeld was als een hommage aan de Afrikaans-Amerikaanse componist Julius Eastman (1940 -1990), afgelopen weekend in De Singel, werd tegelijk een eerbetoon aan de videokunstenaars van Collectif Faire-Part. Vier pianisten en het S.E.M. Ensemble plus acht video- en audiokunstenaars slaagden erin een ondeelbaar organisch geheel te creëren, waarin authenticiteit en eenvoud de hoofdrol speelden.
In veel gevallen houdt de toeschouwer zijn hart vast als concerten worden voorzien van videokunst, omdat vaak het evenwicht tussen de twee zoek is. De toegevoegde waarde staat niet van tevoren vast. Niet alle toeschouwers zijn in staat zoveel informatie tegelijk te verwerken. Velen vallen ten prooi aan keuzestress tussen luisteren en kijken.
Evil N, voor vier piano’s, opgebouwd uit een open kleine-terts akkoord, dat herhaald en gevarieerd wordt en organisch aanzwelt en inkrimpt, werd op vijf videoschermen ondersteund door kleurige stofwolken, koralen en cirkelvormige notenbalken in een diepzwarte kosmos. Hetzelfde oog voor detail in de video was terug te vinden in de vier pianisten (Joe Kubera, Daan Vandewalle, Emi See, Djuwa Mroivili) die, individueel virtuoos en gezamenlijk gebalanceerd bleven boeien. Het viertal, variërend van twintiger tot senior, speelde als een doorgewinterd strijkkwartet.
In Gay Gorilla, eveneens voor vier piano’s, bestond het videodeel (Anne Reijniers en Paul Shemisi) uit een dans van vier queer vrijheidsstrijders in de straten van Kinshasa. Kleurrijk, dreigend, elegant, gespierd, ernstig, bewogen zij zich tegen de achtergrond van zwaaiende koplampen in de voortdenderende grootstad. De muziek was hier meer volgend dan leidend, vriendelijk waar het mocht, grimmig waar het moest.
Fluitist Petr Kotik (°1942), die veel met Eastman heeft samengewerkt, bracht met het door hem opgerichte S.E.M. Ensemble een deel van Many Many Woman. De bezetting was twee fluiten, twee trompetten, en werd met respect en piëteit gebracht door Esther-Elisabeth Rispens (sopraan) en Arturo den Hartog (contratenor). Oorspronkelijk duurt dit stuk ruim vijf uur, in een grotere bezetting. Het bestaat uit 173 delen, op tekst van Gertrude Stein. Dat fragmentarische aspect is opgepakt door videokunstenaar Rob Jacobs die liet zien hoe planeten zich bewegen door een kosmos ter grootte van een waterdruppel. Een overtuigende weergave van eenheid in verscheidenheid, in lijn met de wisselwerking tussen video en muziek die het programma een extra dimensie gaf.
————————————————–
WAT: Joy Boy, a tribute to Julius Eastman
WIE: S.E.M. Ensemble, Collectif Faire-Part
CONCEPT : Daan Vandewalle
FOTO’S: Wynold Verweij
WAAR : De Singel, 19 en 20 januari